Cảnh giác với những “tấm lòng giả”

Mặc dù bão lũ đã đi qua nhưng trên các nền tảng mạng xã hội vẫn xuất hiện nhiều lời kêu gọi ủng hộ lương thực, quần áo, tiền cho những người dân bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, tiềm ẩn trong đó là những chiêu trò lừa đảo tinh vi nhằm mục đích chiếm đoạt số tiền ủng hộ thông qua không gian mạng.

Lợi dụng những thiệt hại do bão lũ gây ra ở các tỉnh miền núi phía bắc, một số đối tượng đã sử dụng các thủ đoạn, hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản dưới hình thức kêu gọi ủng hộ người dân bị thiệt hại. Để tạo lòng tin, các đối tượng đăng tải các thông tin, hình ảnh về các điểm bị thiệt hại do lũ lụt, những câu chuyện, hoàn cảnh thương tâm cần cứu giúp. Có trường hợp một số trang mạng xã hội kêu gọi ủng hộ bà con vùng lũ dưới hình thức quyên góp tiền thông qua các tài khoản do các đối tượng cung cấp.

Anh Vũ Hoàng Q., ở phường Thục Phán, tỉnh Cao Bằng nhận được một cuộc gọi điện mời mua áo phao ủng hộ bà con vùng lũ với giá 50 nghìn đồng/cái. Người gọi điện mời anh Hoàng Q. mua áo phao giới thiệu là H., nhân viên một công ty văn phòng phẩm, đồng thời đang tham gia nhóm “Từ thiện thật” ủng hộ bà con vùng bão lũ. Nhóm có hàng trăm người tham gia, các mặt hàng khi mua ủng hộ thông qua các công ty do H. giới thiệu đều được giảm giá đến 50%, đồng thời được gửi đến tận tay người cần hỗ trợ. Xuất phát từ tấm lòng nhân ái, muốn đóng góp một chút để ủng hộ bà con vùng lũ, trong đó có quê hương mình cho nên sau khi nghe hướng dẫn, anh Hoàng Q. đã chuyển khoản 50 nghìn đồng đến số tài khoản người gọi điện cung cấp.

Tuy nhiên, sau khi chuyển khoản nhưng không thấy tin báo thành công, lúc này người kêu gọi từ thiện cũng thông báo chưa nhận được tiền. Lo lắng có thể tin nhắn báo bị lỗi, anh Hoàng Q. tiếp tục chuyển khoản số tiền nêu trên vào tài khoản cũ thì chiếc máy điện thoại của anh bỗng treo máy. Mọi thao tác, ứng dụng trên điện thoại không thể thực hiện được. Thấy những biểu hiện nêu trên giống với những vụ lừa đảo qua mạng được cảnh báo, anh Q. gọi điện đến tổng đài ngân hàng kiểm tra số dư thì được thông báo tài khoản chỉ còn 0 đồng.

Theo ông Đặng Đức Anh, một chuyên gia về an ninh mạng, để thực hiện thành công hành vi lừa đảo các đối tượng thường sử dụng hình ảnh, thông tin giống các trang thông tin chính thống nhưng có lượt thích, theo dõi rất thấp. Các tài khoản nhận ủng hộ thường là cá nhân hoặc tổ chức không rõ nguồn gốc. Để tạo niềm tin cho mọi người, các đối tượng thường gọi điện trực tiếp để giới thiệu, thuyết phục nhà hảo tâm là đang tham gia hội nhóm ủng hộ, quyên góp ủng hộ đồng bào bão lũ với số tiền từ nhỏ để từ đó kêu gọi các nhà hảo tâm đóng góp mua nhu yếu phẩm cần thiết. Các đối tượng cũng sẽ gửi thông tin về danh sách các nhà hảo tâm đã ủng hộ, gửi clip, hình ảnh các kho hàng chuẩn bị đưa đến các vùng lũ lụt để ủng hộ bà con. Đặc biệt, những hình ảnh các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước trao tặng quà cho nhiều gia đình bị ảnh hưởng bão lũ cũng được các đối tượng cắt ghép, sử dụng triệt để. Trường hợp người ủng hộ nghi ngờ, không muốn tiếp tục trao đổi thì các đối tượng sẽ thao túng tâm lý bằng việc chuyển điện thoại cho người được giới thiệu là trưởng nhóm từ thiện để tiếp tục trao đổi. Khi nhà hảo tâm đã tin tưởng, các đối tượng sẽ yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản; yêu cầu người dùng cung cấp thông tin cá nhân, mã OTP hoặc truy cập vào đường link giả tạo. Cá biệt, một số đối tượng còn gọi video hướng dẫn tải app, cài đặt các phần mềm chứa mã độc rồi chiếm quyền điều khiển điện thoại người dùng. Những dòng điện thoại sử dụng hệ điều hành android thường được các đối tượng nhắm đến, bởi dễ thực hiện các thao tác chiếm quyền điều khiển điện thoại. Trường hợp, phát hiện người dùng sử dụng điện thoại iPhone với hệ điều hành iOS thì các đối tượng viện cớ ứng dụng khó cài đặt và tư vấn nên chuyển sang máy điện thoại dùng hệ điều hành Android với mục đích là dụ dỗ bằng được những nhà hảo tâm ủng hộ với số tiền “tùy tâm”, nhưng thực chất để sử dụng “chiêu trò” công nghệ để chiếm đoạt tiền trong tài khoản nạn nhân.

Để hạn chế tình trạng bị lừa đảo trực tuyến dưới hình thức ủng hộ đồng bào bão lũ, các chuyên gia về an ninh mạng khuyến cáo người dân tuyệt đối không gửi tiền quyên góp, ủng hộ vào các tài khoản cá nhân, tổ chức không rõ nguồn gốc. Trong quá trình tham gia các hoạt động trên mạng xã hội, nếu người dân nhận được các thông tin kêu gọi ủng hộ, quyên góp hoặc mua bán hàng hoá phục vụ công tác chống bão lũ, cần kiểm chứng nội dung kỹ càng; không lan truyền những thông tin khi chưa được xác thực. Bên cạnh đó, người dân cần theo dõi trên các phương tiện truyền thông chính thống để biết rõ các tổ chức, các địa chỉ tin cậy tiếp nhận tiền, hàng hoá ủng hộ người dân các địa phương chịu hậu quả nặng nề của bão lũ.

Đối với các thủ đoạn lừa đảo thao túng tâm lý, hướng dẫn cài app là các mã độc và yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản ngân hàng thì người dân tuyệt đối không gửi tiền, chặn tất cả các kênh liên lạc từ kẻ lừa đảo. Sớm liên hệ với ngân hàng và tổ chức tài chính mà người dân đang sử dụng dịch vụ để báo cáo lừa đảo và yêu cầu họ dừng mọi giao dịch. Thường xuyên theo dõi và cập nhật các thông tin, thủ đoạn lừa đảo trực tuyến tại Cổng không gian mạng quốc gia (khonggianmang.vn để cảnh báo kịp thời cho bạn bè và người thân.Trường hợp nạn nhân bị lừa đảo cần thu thập đầy đủ bằng chứng, đồng thời làm đơn tố giác gửi tới cơ quan công an nơi gần nhất.