Ví tiền hộ gia đình mỏng dần giữa vòng xoáy chi phí

Trong bối cảnh thu nhập không tăng nhưng chi phí sinh hoạt leo thang, nhiều hộ gia đình tại TP HCM đang phải đối mặt với áp lực tài chính ngày càng nặng nề. Giá điện, nước, thực phẩm và các dịch vụ cơ bản đồng loạt tăng khiến khoản chi tiêu hàng tháng bị đội lên thêm hàng triệu đồng.

Gánh nặng chi tiêu của các hộ gia đình

Chị Nguyễn Thị Hạnh, ngụ đường Phan Đăng Lưu, phường Đức Nhuận, cho biết gia đình 5 người phải trả gần 4 triệu đồng tiền điện trong tháng 7, cao hơn cùng kỳ năm ngoái khoảng 1 triệu đồng dù đã hạn chế sử dụng điều hòa. Cộng thêm học phí hè cho hai con, tổng chi phí của gia đình chị tăng gần 5 triệu đồng so với bình thường.

Tương tự, chị Mai – nhân viên một công ty truyền thông – cho hay hóa đơn sinh hoạt của gia đình chị đã vượt 20 triệu đồng/tháng, cao hơn vài triệu so với năm trước dù đã tiết giảm chi tiêu. Giá gạo thơm quen thuộc từng 15.000 đồng/kg nay phổ biến 19.000–25.000 đồng/kg, trong khi thu nhập không đổi, khiến khoản tích lũy giảm một nửa.

Những hộ có thu nhập cao cũng chịu áp lực không kém. Gia đình chị Minh, giám đốc đối ngoại một công ty thực phẩm, từng chi trung bình 81 triệu đồng mỗi tháng, nay tăng lên 116 triệu đồng do học phí, điện nước và thực phẩm đồng loạt tăng giá.

Tác động đến tiểu thương và doanh nghiệp

Giá cả tăng khiến tiểu thương tại các chợ truyền thống gặp khó. Chị Hằng, bán cá ở chợ Xóm Mới, cho biết đã phải giảm một nửa lượng hàng nhập vì giá cá biển tăng 20–30% từ đầu năm, trong khi khách mua ngày càng thưa thớt.

Bà Sáu, bán bún bò hơn 20 năm, chia sẻ tiền điện tháng 7 tăng lên 2,5 triệu đồng, cao hơn 40% so với trước. Kết hợp với chi phí nguyên liệu tăng, bà buộc phải nâng giá tô bún từ 45.000 lên 50.000 đồng, nhưng lượng khách lại giảm rõ rệt.

Các doanh nghiệp cũng phải tìm cách kích cầu. Vissan triển khai nhiều chương trình khuyến mãi như “mua 1 tặng 1”, đồng thời siết chặt chi phí nội bộ từ điện nước đến giờ vận hành máy lạnh để giữ giá thành.

Áp lực lạm phát và khuyến nghị

Theo Cục Thống kê, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 7 tăng 3,19% so với cùng kỳ, bình quân 7 tháng tăng 3,26%. Thực phẩm, ăn uống ngoài gia đình, điện và nước là những nhóm đóng góp chính.

Chuyên gia tài chính cá nhân tại TP HCM cho rằng áp lực chi tiêu còn đến từ giá xăng dầu và vận tải, khiến chi phí toàn chuỗi cung ứng đội lên. Ông khuyến nghị các hộ gia đình cần:

• Lập kế hoạch chi tiêu sát thực tế.

• Ưu tiên các khoản thiết yếu, hạn chế vay nợ tiêu dùng.

• Tận dụng hàng khuyến mãi và hàng nội địa.

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh giải pháp cá nhân chỉ mang tính tạm thời, gốc rễ vẫn nằm ở chính sách bình ổn giá các mặt hàng trụ cột như điện, xăng dầu, lương thực.

Chính phủ vào cuộc

Phó thủ tướng Hồ Đức Phớc trong cuộc họp Ban chỉ đạo ngày 4/9 yêu cầu các bộ ngành giám sát chặt chẽ biến động giá cả, đặc biệt là hàng tiêu dùng thiết yếu và nguyên liệu sản xuất. Đồng thời, ông nhấn mạnh cần tăng cường kiểm tra việc niêm yết giá, xử lý nghiêm vi phạm, phối hợp chính sách tài khóa – tiền tệ để kiểm soát lạm phát.

Trong tháng 10, các bộ ngành phải hoàn thành phương án điều hành giá năm 2026, đảm bảo bám sát thị trường, đúng lộ trình và tránh gây xáo trộn lớn.

Kết luận

Khi chi phí leo thang nhanh hơn thu nhập, ví tiền hộ gia đình ngày càng mỏng đi. Để giảm bớt áp lực, ngoài nỗ lực tiết kiệm của từng gia đình, điều quan trọng hơn là chính sách bình ổn giá và quản lý thị trường hiệu quả nhằm giữ sức mua của toàn xã hội không suy yếu quá nhanh.