Xe tự lái Waymo bị cảnh sát bắt vì “quay đầu trái phép” nhưng… không ai nộp phạt

Một tình huống hy hữu vừa xảy ra tại San Bruno, California (Mỹ) khi cảnh sát chặn một chiếc taxi tự lái Waymo – thuộc công ty mẹ Alphabet (Google) – vì vi phạm giao thông. Tuy nhiên, cảnh sát không thể xử phạt vì… không có tài xế trong xe.

Khi cảnh sát “bó tay” trước xe không người lái

Theo tường thuật của New York Times ngày 1/10, chiếc xe Waymo đã quay đầu trái phép. Cảnh sát nhanh chóng dừng xe nhưng lại phát hiện trong cabin hoàn toàn không có người điều khiển.

Một cảnh sát chia sẻ:

“Chúng tôi chứng kiến vi phạm rõ ràng, nhưng không có ai để viết biên bản. Trong hệ thống xử phạt cũng không có mục ‘robot’.”

Điều này đã tạo ra một lỗ hổng pháp lý: hành vi vi phạm có thật nhưng không có chủ thể chịu trách nhiệm.

Phản ứng từ Waymo và khoảng trống pháp luật

Waymo cho biết hệ thống được thiết kế để tuân thủ luật giao thông, đồng thời luôn học hỏi để cải thiện độ an toàn. Tuy nhiên, thực tế cho thấy công nghệ đã đi trước pháp luật.

• Luật California hiện hành chưa có quy định cụ thể để phạt tiền xe tự lái.

• Năm 2023, bang này thông qua dự luật cho phép phát hành “thông báo vi phạm” đối với xe tự lái, nhưng đến tháng 7/2026 mới có hiệu lực.

• Nguy cơ lớn hơn: luật này không quy định hình phạt cụ thể sau khi thông báo được ban hành.

Trong khi đó, tại bang Arizona, cảnh sát có thể xử lý xe tự lái như xe thông thường. Tuy vậy, một sĩ quan ở Phoenix thừa nhận rằng chưa từng có trường hợp xe tự lái thực sự bị phạt tiền.

Tình huống thực tế gây tranh cãi

Vào năm ngoái tại Phoenix, cảnh sát đã chặn một chiếc Waymo chạy ngược chiều. Xe dừng lại đúng như thiết kế (khi gặp tín hiệu khẩn cấp), nhưng bên trong cũng không có tài xế hay hành khách.

Cảnh quay từ camera gắn trên người cảnh sát cho thấy sự bối rối:

• Cảnh sát liên tục báo cáo qua bộ đàm: “Không có người lái!”.

• Waymo sau đó giải thích: do nhầm lẫn biển báo công trường nên xe đã đi sai làn trong khoảng 30 giây.

• Cuối cùng, vụ việc khép lại vì “không thể phạt máy tính”.

Lời cảnh báo từ giới chuyên gia

Các chuyên gia nhận định:

• Công nghệ đã ra đường, nhưng luật pháp vẫn ở trong bãi đỗ xe.

• Nếu không nhanh chóng điều chỉnh khung pháp lý, sẽ còn nhiều trường hợp “bất lực” tương tự.

• Vấn đề không chỉ ở Mỹ mà còn mang tính toàn cầu, khi xe tự lái ngày càng phổ biến.

Kết luận

Vụ việc ở California cho thấy khoảng cách giữa đổi mới công nghệ và hệ thống pháp luật. Xe tự lái mang lại nhiều hứa hẹn về an toàn và tiện lợi, nhưng cũng đặt ra những câu hỏi mới:

• Ai sẽ chịu trách nhiệm khi xe vi phạm luật giao thông?

• Làm thế nào để xây dựng hệ thống xử phạt công bằng và hiệu quả?

Câu trả lời vẫn còn bỏ ngỏ, trong khi những chiếc “taxi robot” như Waymo đã và đang lăn bánh trên đường phố mỗi ngày.