Công viên Tapgol ở Seoul không còn là sân chơi biểu tượng của người cao tuổi tại Hàn Quốc sau lệnh cấm janggi

Cuộc đàn áp vì lo ngại về an toàn khiến người cao tuổi Hàn Quốc phải tìm kiếm cộng đồng mới

Ông Kim, 80 tuổi, hàng ngày đi tàu điện ngầm từ nhà riêng ở Bucheon, tỉnh Gyeonggi đến Công viên Tapgol ở trung tâm Seoul để chơi janggi, một trò chơi chiến thuật truyền thống của Hàn Quốc tương tự như cờ vua, với bạn bè. Giờ đây, ông "không còn nơi nào để đi".

"Tôi cảm thấy hoàn toàn lạc lõng. Thật vô lý khi việc chơi janggi lại bị cấm chỉ sau một đêm", ông nói.

Ông Ahn, 75 tuổi, sống ở phía tây Seoul, cũng có cùng quan điểm: "Những người lớn tuổi như chúng tôi không còn nơi nào để đi và không còn được chào đón ở bất cứ đâu nữa. Chơi janggi và ăn trưa ở đây là niềm vui duy nhất của tôi, nhưng chỉ trong chớp mắt, niềm vui đó đã biến mất", ông nói.

Tiếng nói của họ đánh dấu sự kết thúc của một kỷ nguyên tại Công viên Tapgol, công viên hiện đại lâu đời nhất Hàn Quốc và là biểu tượng trường tồn của cả sự phản kháng và tị nạn. Vào ngày 31 tháng 7, Văn phòng Quận Jongno của Seoul đã lắp đặt các biển báo cấm mọi hoạt động giải trí trong Công viên Tapgol, bao gồm cả janggi và baduk (cờ vây), cũng như cấm hút thuốc, uống rượu, dán biển báo và bán hàng rong.

"Công viên Tapgol là một di tích lịch sử nơi tinh thần của Phong trào Độc lập ngày 1 tháng 3 vẫn còn tồn tại", các biển báo có nội dung cảnh báo những người vi phạm có thể bị phạt tù hoặc phạt tiền theo Luật Bảo vệ Di sản Văn hóa.

Trong nhiều thập kỷ, Công viên Tapgol là một trong những địa điểm tụ họp phổ biến nhất của người lớn tuổi trong thành phố.

Được xây dựng vào năm 1897 trên nền tàn tích của Chùa Phật giáo Wongak thế kỷ 15, Công viên Tapgol đã trở thành trung tâm hội họp trong suốt lịch sử hiện đại. Bản Tuyên ngôn Độc lập lần đầu tiên được đọc tại công viên vào ngày 1 tháng 3 năm 1919, châm ngòi cho các cuộc biểu tình trên toàn quốc phản đối ách thống trị của Nhật Bản. Trong những năm 1980 và 1990, công viên này đã trở thành diễn đàn cho các cuộc biểu tình khi đất nước dân chủ hóa.

Tuy nhiên, dưới bóng đen của quá trình hiện đại hóa nhanh chóng, công viên - gần đây được mô tả là nơi dành cho người vô gia cư trong bộ phim "Squid Game" của Netflix - dần trở thành điểm tụ tập của những người lớn tuổi bị thiệt thòi.

Sau cuộc khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997, nhiều người cao tuổi đã đổ xô đến công viên, bởi sự hấp dẫn của các bếp ăn từ thiện gần đó và vị trí gần nhiều tuyến tàu điện ngầm. Với điều kiện tài chính eo hẹp, người cao tuổi Hàn Quốc đã tìm đến Công viên Tapgol như một nơi trú ẩn dễ tiếp cận và miễn phí, đôi khi công viên đón tới 2.000 đến 3.000 lượt khách mỗi ngày. Chơi cờ janggi hay cờ vây không chỉ mang lại sự giải trí mà còn mang lại sự gắn kết xã hội và cảm giác thân thuộc, giúp họ xua tan nỗi cô đơn và sự cô lập.

Tuy nhiên, Công viên Tapgol cũng đang phải đối mặt với tình trạng mất trật tự ngày càng gia tăng trong những năm gần đây.

Thống kê của cảnh sát cho thấy tội phạm và khiếu nại trong khu vực đã tăng vọt. Năm 2021, 763 cuộc gọi cảnh sát được thực hiện gần cổng phía bắc của công viên, và đến năm 2024, con số này đã tăng vọt lên 1.470. Các cuộc gọi này chủ yếu liên quan đến việc uống rượu nơi công cộng, hành vi mất trật tự, gây ồn ào, phá hoại, tiểu tiện và đôi khi là bạo lực, bao gồm cả một vụ việc vào mùa hè năm nay khi một cá nhân dùng dao đe dọa du khách trong công viên.

Sự gián đoạn dần dần khiến người dân địa phương kiệt sức. "Có những ngày, tiếng ồn và xô xát khiến tôi không thể đi qua", Lee, 29 tuổi, làm việc gần đó, chia sẻ. "Chỉ đến khi họ rời đi, tôi mới thấy công viên đẹp đến nhường nào".

Yun, 33 tuổi, một cư dân trong khu phố, cũng rất trân trọng sự bình yên mới mẻ này. "Tôi thường tránh công viên, đặc biệt là vào ban đêm, ngay cả khi phải đi đường dài hơn, vì tôi sợ đụng độ với đám đông janggi hoặc những người say xỉn."

Hai tháng sau lệnh cấm, số vụ việc được báo cáo với cảnh sát đã giảm 37% so với năm trước. Tuy nhiên, bản sắc của công viên như một trung tâm giao lưu xã hội đã bị lung lay, và một số người đặt câu hỏi liệu việc cấm đoán có phải là giải pháp đúng đắn hay không.

"Chúng tôi không cấm tất cả những người trẻ tuổi tham gia tụ tập ở Hongdae và Seongsu chỉ vì một số người có hành vi không đúng mực", Choi, một người qua đường 36 tuổi, cho biết, "Chúng tôi có thể tìm ra giải pháp tốt hơn là chỉ đuổi người già ra ngoài".

Một số người cao tuổi hiện nay thường đến phòng janggi và baduk của Trung tâm Phúc lợi Người cao tuổi Seoul — một cơ sở trong nhà có sức chứa khoảng 100 người chơi và nằm cách Công viên Tapgol khoảng 500 mét. Tuy nhiên, việc vào cửa cần phải đăng ký và nhiều người phàn nàn rằng họ không được chào đón hoặc nhớ làn gió trong lành và sự tự do khi ở ngoài trời.

Hiện nay, Hàn Quốc là một xã hội "siêu già" chính thức với hơn 20% dân số trên 65 tuổi, đang phải đối mặt với những thách thức ngày càng tăng trong việc duy trì phúc lợi xã hội cho người cao tuổi. Tỷ lệ nghèo đói ở người cao tuổi của nước này là 38,2% vào năm 2023, cao hơn 2,5 lần so với mức trung bình 14,2% của OECD.

Các nghiên cứu từ Viện Y tế và Xã hội Hàn Quốc liên tục chỉ ra rằng trò chơi xã hội và giải trí nhóm rất quan trọng đối với sức khỏe của người lớn tuổi, giúp bảo vệ họ khỏi sự cô lập, trầm cảm và suy giảm nhận thức.

Giáo sư Choi Young-min của Đại học Baekseok cho rằng lệnh cấm janggi là "quá vội vàng", nói rằng mặc dù cần đảm bảo an toàn công cộng, "việc đơn giản loại bỏ các tấm bảng janggi và baduk không phải là giải pháp thực sự".

"Nó giống như việc lấy đồ chơi của trẻ con vì chúng tranh giành đồ chơi vậy", giáo sư nói thêm. "Với rất ít lựa chọn giải trí cho người cao tuổi, biện pháp này có thể là quá đáng. Việc cung cấp các lựa chọn thay thế lành mạnh trong công viên sẽ giúp giảm bớt sự cô lập và cải thiện an toàn."