Dược liệu quý - Chìa khoá phát triển kinh tế bền vững vùng núi

Với nguồn tài nguyên dược liệu quý dưới tán rừng, các tỉnh vùng núi đã biến tiềm năng bản địa thành sinh kế bền vững. Chính sách thu hút đầu tư đang cải thiện đời sống đồng bào dân tộc thiểu số, đồng thời bảo tồn và phát huy mạnh mẽ giá trị của y dược học cổ truyền.

Khai thác "kho báu" dược liệu dưới tán rừng

Lai Châu nằm ở vùng Tây Bắc Tổ quốc, được thiên nhiên ưu đãi với hơn hai phần ba diện tích là rừng và đất lâm nghiệp. Điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu đặc trưng đã tạo nên một "kho báu" tài nguyên cây thuốc khổng lồ, với gần 900 loài dược liệu đã được nghiên cứu, trong đó có nhiều loài đặc biệt quý hiếm và có giá trị kinh tế vượt trội như Sâm Lai Châu, Lan kim tuyến, Thất diệp nhất chi hoa, Đương quy.

Thực hiện chủ trương khai thác tiềm năng này, tỉnh đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ đặc thù nhằm thu hút doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân đầu tư phát triển vùng trồng dược liệu. Đến nay, Lai Châu đã có hơn 17.800 héc-ta dược liệu các loại, bao gồm quế, sơn tra, sa nhân, thảo quả, và các loại cây quý như Sâm Lai Châu, Thất diệp nhất chi hoa. Việc phát triển mô hình trồng dưới tán rừng không chỉ mang lại giá trị kinh tế cao mà còn thúc đẩy ý thức bảo vệ và phát triển rừng bền vững trong cộng đồng.

Ông Vương Thế Mẫn, Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Lai Châu khẳng định: "Các cây dược liệu quý như Sâm Lai Châu, Thất diệp nhất chi hoa là lợi thế độc nhất của tỉnh. Chúng tôi chú trọng xây dựng thương hiệu uy tín, phát triển các sản phẩm OCOP từ dược liệu, đồng thời tích cực tìm kiếm thị trường đầu ra ổn định, nhằm tối đa hóa lợi ích cho người dân địa phương".

Để khai thác tiềm năng một cách bài bản, Lai Châu đã có những bước đi chiến lược, thể hiện qua việc ban hành Nghị quyết số 38/2019/NQ-HĐND về phát triển một số cây dược liệu giai đoạn 2020-2025, tầm nhìn đến năm 2030. Đặc biệt, Tỉnh ủy đã ban hành Nghị quyết số 17-NQ/TU tập trung phát triển Sâm Lai Châu với mục tiêu đầy tham vọng: Phát triển vùng trồng Sâm Lai Châu đạt khoảng 3.000 héc-ta, đảm bảo sản phẩm đạt tiêu chuẩn GACP-WHO (Thực hành tốt trồng trọt và thu hái dược liệu), hướng đến nguồn gốc xuất xứ rõ ràng. Mục tiêu đến năm 2035 là đưa Sâm Lai Châu cùng với Sâm Việt Nam trở thành ngành hàng mang thương hiệu quốc gia và tiến tới thương hiệu quốc tế. Trên cơ sở các Nghị quyết này, nhiều chính sách hỗ trợ về giống, phân bón, vật tư, bao bì nhãn mác, và chi phí chuyển giao khoa học kỹ thuật mới đã được triển khai, đặc biệt cho các cây quý như Sâm Lai Châu, Thất diệp nhất chi hoa và Lan kim tuyến. Công tác quản lý vùng trồng được tăng cường, với việc cấp mã số cơ sở trồng Sâm Lai Châu cho sáu đơn vị, kiểm soát chặt chẽ quy trình sản xuất.

Dược liệu quý là trụ cột kép về kinh tế và sức khỏe cộng đồng

Việc phát triển cây dược liệu tại Lai Châu không chỉ là tái cơ cấu ngành nông nghiệp mà còn là hướng đi phù hợp để giảm nghèo bền vững cho người dân, nhất là ở các xã biên giới có tỉ lệ che phủ rừng lớn.

Ông Đặng Văn Châu, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Lai Châu, cho biết: "Chúng tôi lồng ghép các nguồn vốn từ Chương trình mục tiêu quốc gia (Chương trình 30a, Xây dựng Nông thôn mới) để hỗ trợ kỹ thuật, giúp người dân nâng cao chất lượng sản phẩm. Một số vùng trọng điểm như huyện Sìn Hồ, nơi được xem là một trong tám vùng dược liệu chính của cả nước, đã hình thành các sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP 3 sao như Atiso, Giảo cổ lam, chè dây, thuốc phong tê thấp".

Với hơn 600 héc-ta cây dược liệu các loại, Sìn Hồ đã khẳng định dược liệu là cây trồng chủ lực, mang lại nguồn thu nhập ổn định giúp nhiều hộ dân vươn lên thoát nghèo. Việc tích cực trồng, chăm sóc và thu hái dược liệu theo quy trình canh tác mới còn góp phần quan trọng vào việc bảo tồn và phát huy tri thức Y dược học cổ truyền của các dân tộc địa phương. Người dân không chỉ bán sản phẩm mà còn có nguồn dược liệu chất lượng tại chỗ để chăm sóc sức khỏe, phòng bệnh và chữa bệnh theo kinh nghiệm dân gian, giảm thiểu gánh nặng cho y tế tuyến trên.