“Fukushima không phải là vụ nổ”… Thảo luận bầu cử về “đối phó khủng hoảng khí hậu” bị lu mờ bởi tin giả

Ngày 23 vừa qua, tại vòng thảo luận thứ hai của các ứng cử viên trong cuộc bầu cử tổng thống lần thứ 21, chủ đề “biện pháp ứng phó khủng hoảng khí hậu” đã được đưa ra lần đầu. Dù nhiều người hoan nghênh việc môi trường và biến đổi khí hậu cuối cùng đã trở thành vấn đề chính trị quan trọng nhờ nỗ lực của các phong trào xã hội và người dân, Hội Liên hiệp Phong trào Môi trường (환경운동연합) lại đánh giá phần đề xuất và tranh luận còn quá sơ sài — thiếu tính cụ thể và xây dựng.

Thay vì các ý kiến mang tính đóng góp và giải pháp rõ ràng, thảo luận tràn ngập những tuyên bố sai lệch và tin giả, đến mức có thể làm trầm trọng thêm khủng hoảng sinh thái. Trong đó, ứng viên Kim Moon-soo (김문수) của đảng Quyền lực Nhân dân (국민의힘) thậm chí khẳng định: “Fukushima không hề xảy ra vụ nổ.” Thực tế, sau trận động đất lớn năm 2011, sóng thần đã cắt nguồn điện và làm ngừng hệ thống làm mát ở các lò phản ứng số 1, 3 và 4 tại Fukushima, dẫn đến hiện tượng tích tụ khí hydrogen và gây ra nhiều vụ nổ nhỏ trong khu vực nhà máy.

Tiếp đó, ứng viên Lee Jun-seok (이준석) của Đảng Cải cách Tân Đảng (개혁신당) cho rằng chính sách “phi hạt nhân hóa” dưới thời chính phủ Moon Jae-in là một bước đi mang tính ý thức hệ—cũng bị phản bác là không chính xác. Hội Liên hiệp Môi trường chỉ ra rằng sau sự cố Fukushima, nhiều nước như Đức và Đài Loan đã quyết định từ bỏ hạt nhân và lần lượt ngừng vận hành toàn bộ nhà máy điện hạt nhân vào năm 2023 và năm nay (2025). Ngay trong cuộc bầu cử năm 2012, ứng viên Park Geun-hye khi đó cũng từng cam kết sẽ cân nhắc thận trọng việc xây dựng lò mới và yêu cầu kiểm tra an toàn (“stress test”) cho các lò cũ.

Lời khẳng định “chính sách phi hạt nhân của chính phủ Moon đã buộc phải thay thế bằng khí đốt, gây thiệt hại hàng chục nghìn tỷ” cũng không đúng sự thật. Trong nhiệm kỳ Moon Jae-in (2017–2022), chỉ có hai lò là Kori 1 và Wolsong 1 bị ngừng hoạt động—và cả hai đều đạt đến giới hạn tuổi thiết kế. Thực tế, tỷ trọng điện hạt nhân trong tổng sản lượng lại tăng từ 26,8% năm 2017 lên 29,6% năm 2022, trong khi khí đốt thực chất gia tăng để bù đắp cho sự suy giảm của than đá.

Về năng lượng tái tạo, Lee Jun-seok còn cho rằng “nước ta thiếu điều kiện phát triển năng lượng mặt trời và tuabin gió vì thường xuyên chịu bão.” Tuy nhiên, các quốc gia như Nhật Bản, Đài Loan và Trung Quốc—cũng thường xuyên hứng bão—vẫn vận hành hiệu quả các dự án gió và mặt trời. Theo Hội Liên hiệp Môi trường, tuabin gió hiện nay được thiết kế chịu được tốc độ gió lên tới 70–80 m/s.

Thêm vào đó, quan điểm “năng lượng tái tạo ở Hàn Quốc có chi phí cao và tiềm năng hạn chế” cũng là tin sai. Theo Cơ quan Năng lượng Hàn Quốc, tiềm năng thị trường (đã bao gồm tính toán về kinh tế) của năng lượng tái tạo là khoảng 926 TWh—gấp 1,5 lần sản lượng điện hàng năm hiện nay.

Cuối cùng, nhiều chuyên gia nhận định chi phí phát điện của năng lượng tái tạo đang ngày càng cạnh tranh hơn khi tính cả các chi phí xã hội (rủi ro tai nạn, chi phí xử lý nhiên liệu đã qua sử dụng, và chi phí phát thải carbon). Nghiên cứu mới công bố từ Phòng thí nghiệm Lawrence Berkeley (Mỹ) cho thấy vào năm 2030, chi phí phát điện bình quân (LCOE) của điện mặt trời quy mô lớn ở Hàn Quốc sẽ thấp hơn cả điện hạt nhân, chỉ còn khoảng 47–48 USD/MWh, trong khi điện từ tuabin gió ngoài khơi sẽ giảm xuống khoảng 100 USD/MWh. Khi tính thêm chi phí xã hội, lợi thế của năng lượng tái tạo càng rõ rệt hơn—điện hạt nhân có thể đội chi phí lên thêm 14–20%, đẩy LCOE lên gần 60 USD/MWh vào năm 2030.

Với kết quả đó, các chuyên gia kêu gọi chính phủ nhiệm kỳ tới cần nhanh chóng tăng tỷ trọng năng lượng tái tạo để đạt mục tiêu giảm phát thải, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện cam kết RE100.