Việt Nam bãi bỏ chính sách 2 con: Giải pháp đối phó dân số già

1. Quyết định lịch sử

Ngày 20/8/2025, Quốc hội Việt Nam chính thức bãi bỏ chính sách 2 con, vốn tồn tại từ năm 1988.
Mục tiêu: Khuyến khích sinh con để đối phó với tỷ lệ sinh giảm và nguy cơ dân số già.

2. Tỷ lệ sinh đang giảm mạnh

???? Số con trung bình/phụ nữ qua các năm:

• 2021: 2,11 con

• 2022: 2,01 con

• 2023: 1,96 con

• 2024: 1,91 con

Tại TP.HCM, con số này chỉ còn 1,39 con/phụ nữ, thấp hơn rất nhiều so với mức thay thế dân số.

3. Áp lực dân số già

• Thời kỳ dân số vàng: 2007–2039.

• Dự báo lực lượng lao động đạt đỉnh: 2042.

• Sau 2054, dân số có thể bắt đầu giảm mạnh.

Điều này đồng nghĩa với việc nền kinh tế sẽ chịu gánh nặng: ít người lao động hơn, nhiều người cao tuổi cần chăm sóc hơn.

4. Chính sách khuyến khích sinh con

???? Chính phủ và các địa phương đã đưa ra nhiều ưu đãi:

• Hỗ trợ 120 USD cho phụ nữ sinh 2 con trước 35 tuổi (TP.HCM).

• 6 tháng nghỉ thai sản hưởng nguyên lương.

• Khám chữa bệnh miễn phí cho trẻ em dưới 6 tuổi.

• Miễn học phí trường công đến 15 tuổi, và từ tháng 9/2025 sẽ miễn phí đến hết cấp 3.

5. Thách thức mới: Mất cân bằng giới tính

• Ở đồng bằng sông Hồng, tình trạng chuộng con trai vẫn phổ biến.

• Luật cấm tiết lộ giới tính thai nhi và cấm phá thai chọn giới tính, nhưng vẫn có hiện tượng lách luật.

• Bộ Y tế đề xuất tăng mức phạt lên 3.800 USD với hành vi lựa chọn giới tính.

6. So sánh với Trung Quốc

Trung Quốc từng áp dụng chính sách 1 con từ năm 1979 và nới lỏng thành 2 con, rồi 3 con.
???? Tuy nhiên, tỷ lệ sinh vẫn không tăng.
Bài học: Việt Nam cần không chỉ bỏ hạn chế, mà còn phải tạo điều kiện nuôi con thuận lợi.

✨ Kết luận

Việc bãi bỏ chính sách 2 con mở ra một giai đoạn mới cho Việt Nam.
Nhưng để tránh “già trước khi giàu”, cần đồng thời:

• Khuyến khích sinh con.

• Nâng cao chất lượng chăm sóc trẻ.

• Xây dựng hệ thống phúc lợi xã hội vững mạnh.