AI Việt: Từ bắt kịp xu hướng đến tạo bản sắc riêng

Sự xuất hiện của ChatGPT năm 2022 đã mở ra kỷ nguyên mới cho trí tuệ nhân tạo (AI), đưa công nghệ này ra khỏi phạm vi kỹ thuật để trở thành xu hướng toàn cầu. Việt Nam cũng nhanh chóng bắt nhịp, ban đầu chủ yếu tích hợp AI ngoại như Google, OpenAI, Microsoft vào sản phẩm và dịch vụ.

Tuy nhiên, khi dùng trong tiếng Việt, AI ngoại vẫn lộ hạn chế – nhất là trong pháp luật, giáo dục, hội thoại vùng miền. Đây chính là động lực để AI Việt chuyển mình, từ giai đoạn ứng dụng sang làm chủ công nghệ và tạo dấu ấn riêng.

Từ tích hợp đến làm chủ AI

• Giai đoạn đầu: Doanh nghiệp Việt tận dụng API nước ngoài để tạo chatbot, phân tích văn bản, TTS tiếng Việt (FPT.AI, VAIS, Vbee…).

• Hạn chế: Phụ thuộc nền tảng ngoại, dữ liệu tiếng Việt còn ít.

• Từ 2023: Khi xu hướng mã nguồn mở (LLaMA, Mistral) phát triển, nhiều công ty Việt bắt đầu huấn luyện mô hình riêng:

  • VinAI ra mắt PhởGPT (AI chuyên tiếng Việt).

  • VinBigdata phát triển ViGPT cho pháp luật, lịch sử, văn hóa.

  • FPT.AI ứng dụng RAG với dữ liệu Việt.

  • VAIS xây dựng tập dữ liệu chuẩn cho nhận dạng giọng nói.

Kiến tạo bản sắc và hệ sinh thái AI Việt

Từ năm 2025, mục tiêu không chỉ là hiểu tiếng Việt, mà còn xây dựng AI như một “người Việt số”: biết cách nói chuyện, thói quen, logic suy nghĩ và văn hóa đặc thù.

• FPT Smart Cloud: AI Engage, AI Reader, AI Vision phục vụ dịch vụ công, bán lẻ, phản hồi theo vùng miền.

• ChatDST: AI mang thương hiệu cá nhân (Dược sĩ Tiến), hướng đến đối thoại về sức khỏe, tâm lý, làm đẹp. Ý tưởng này mở ra tương lai AI gắn với thương hiệu hoặc ngành nghề cụ thể.

Tương lai AI Việt

AI Việt không đi theo hướng sao chép “GPT-5 phiên bản Việt”, mà sẽ tập trung tạo ra trợ lý ảo thực sự hiểu người Việt – từ ngôn ngữ, giao tiếp, đến văn hóa đời sống.

Với tốc độ hội nhập nhanh, tinh thần đổi mới và hệ sinh thái nội địa đang lớn mạnh, Việt Nam hoàn toàn có thể:

• Theo kịp xu hướng toàn cầu,

• Đồng thời tạo bản sắc riêng trên bản đồ AI khu vực và thế giới.

 Bạn nghĩ sao? Liệu vài năm tới chúng ta sẽ có một AI “Made in Vietnam” thật sự phổ biến và gần gũi với mọi người?