Không phải “nước khoáng thiên nhiên” mà chỉ là nước tinh lọc?… Sự phản bội từ thương hiệu Evian của Pháp

Ở Pháp, “nước khoáng thiên nhiên” không chỉ đơn giản là một loại đồ uống, mà còn mang ý nghĩa đặc biệt, gắn liền với sự tinh khiết và thiên nhiên trong lành từ dãy núi Alps. Pháp hiện là một trong những quốc gia sản xuất nước khoáng thiên nhiên hàng đầu thế giới, với khoảng 104 nguồn nước tự nhiên, thị trường trị giá 2,7 tỷ USD và tạo việc làm cho hơn 40.000 người.

1/3 lượng nước bán ra thực chất là nước đã qua xử lý

Thế nhưng, “sự tinh khiết” này vừa bị lung lay. Thương hiệu Evian – vốn quảng bá là đóng chai trực tiếp từ nguồn nước tinh khiết ở Alps – đã bị phát hiện nhiều năm qua lén lút xử lý nước bằng phương pháp lọc trái phép.

Theo cuộc điều tra của báo Le Monde và đài France Info, khoảng 1/3 tổng lượng nước bán ra của Evian có liên quan đến quá trình xử lý này.

Theo quy định của EU, nước được gắn nhãn “nước khoáng thiên nhiên” tuyệt đối không được qua bất kỳ xử lý nhân tạo nào. Trong khi đó, “nước uống thông thường” có thể được lọc, khử trùng bằng clo hoặc tia UV, nhưng giá rẻ hơn và ít được người tiêu dùng tin tưởng. Tuy nhiên, Evian đã bí mật sử dụng tia UV và than hoạt tính để loại bỏ vi sinh vật và tạp chất – giống như nước uống thông thường.

Chính phủ Pháp bị nghi “ngó lơ”

Điều khiến người dân Pháp càng phẫn nộ là nghi ngờ chính phủ đã “ngầm cho phép”.

Báo cáo Thượng viện Pháp công bố tháng 5 cho thấy, từ tháng 9/2021, các cơ quan thuộc Bộ Nông nghiệp và Bộ Tài chính đã biết tình trạng doanh nghiệp nước khoáng xử lý trái phép, nhưng không công khai thông tin này, thậm chí còn tìm cách nới lỏng quy định để tránh ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng.

Ngoài ra, một số tập đoàn, trong đó có Nestlé Waters (sở hữu Contrex, Perrier, Vittel…), bị phát hiện đã trả khoảng 2 triệu euro tiền phạt để che giấu hành vi sai phạm.

Thượng nghị sĩ Alexandre Ouizille, người phụ trách điều tra, đã gọi đây là một vụ việc “không thể giải thích, không thể chấp nhận và không thể dung thứ”, cho thấy sự cấu kết giữa doanh nghiệp và chính phủ.

Các tổ chức xã hội dân sự tại Pháp kịch liệt chỉ trích: “Chính phủ đã đặt lợi ích của doanh nghiệp lên trên sức khỏe và niềm tin của người dân”. Vấn đề này hiện đã trở thành khủng hoảng niềm tin đối với cả hệ thống.

Khủng hoảng không chỉ về chất lượng nước, mà còn về đạo đức môi trường

Khủng hoảng niềm tin với Evian và các thương hiệu nước khoáng không chỉ nằm ở chất lượng nước, mà còn ở đạo đức môi trường.

• Tháng 1/2023, các tổ chức môi trường quốc tế đã kiện tập đoàn Danone (chủ sở hữu Evian) ra tòa Paris vì gây ô nhiễm nhựa và thiếu nỗ lực giải quyết vấn đề môi trường.

• Tháng 10/2023, tại Mỹ, Danone tiếp tục bị kiện tập thể vì quảng cáo sai sự thật khi tuyên bố sản phẩm “trung hòa carbon”.

Đến tháng 2/2024, Danone buộc phải cam kết sẽ công khai lượng nhựa sử dụng, tăng cường chính sách giảm nhựa, và tổ chức đối thoại thường niên với người tiêu dùng từ 2025–2027. Tuy nhiên, làn sóng phản đối của thị trường vẫn chưa lắng xuống.

Thực tế, công ty đã bán nước dưới danh nghĩa “thiên nhiên tinh khiết”, nhưng lại thiếu nỗ lực bảo vệ môi trường – điều này khiến người tiêu dùng chỉ trích gay gắt.

Các thương hiệu khác như San Pellegrino (Ý) cũng đang chịu áp lực vì vấn đề bao bì nhựa, khi EU thảo luận về việc tăng tỷ lệ tái chế trong ngành đồ uống.

Kết luận

Những thương hiệu vốn bán sự “tinh khiết” giờ đây lại phải chứng minh rằng mình thật sự tinh khiết – không chỉ ở chất lượng nước, mà còn ở trách nhiệm môi trường.

???? Nước khoáng cao cấp như Evian đang đứng trước “bài kiểm tra sinh tử” về niềm tin của người tiêu dùng.